خطايى ، على اكبر
464
خطاى نامه ( شرح مشاهدات سيد على اكبر خطائى معاصر شاه اسماعيل صفوى در سرزمين چين )
مسجد پكن و انجمن مسلمانان سراسر بناى مسجد از چوب است به شكل ديگر ابنيهء چين و از حيث تزيينات مانند گيهاى زياد به معابد بودائى دارد ، با تفاوت اينكه نقوش حيوانى مثل اژدها و پرنده در مسجد نيست . همه نقوش هندسى و رنگين است . امام مسجد عدهء مسلمانان چين را در حال حاضر يازده ميليون گفت . نيمى در تركستاناند و نيم ديگر در شهرهاى ديگر چين . در مسجد هزار نسخهء خطى موجودست . از يك عنوان تا بيست نسخه هم هست . زيرا كتابهاى درسى است كه درينجا جمعآورى شده است . از كتابهاى درسى مجموعهاى است به نام « اساس العلوم » كه همانندست با جامع المقدمات رايج در مدارس قديمهء ايران . طلبهها درس را با اساس العلوم آغاز مىكردهاند . ترجمهء كامل قرآن به زبان چينى كار جديدست . اما سابقهء ترجمهء قرآن در چين ، قديمتر است . قسمتهائى از قرآن در حدود چهار صد سال پيش ترجمه شده بوده است . ترجمهء كامل همين متنى است كه پس از انقلاب چين انجام شده . قرآن به عربى در سال 1313 قمرى درسى جزء در چين طبع شده بود . چندين نوع رساله خاص آموزش نماز به خط عربى در چين به طبع رسيده بود . انجمن اسلامى معلمان پكن اكنون در محلى است كه سابقا محل مدرسهء دينى بوده است . نماى بنا به مساجد هندى شباهت دارد . رئيس انجمن به نام حاجى محمد على گفت كه ما اصطلاحات فارسى را در آداب دينى خود نگاه داشتهايم و اين اصطلاحات از راه ماوراءالنهر به اين صفحات آمده است مانند : نماز بامداد ، نماز پيشين ، نماز ديگر . . . علماى دينى اين خطه ، در گذشته فراگرفتن فارسى و زبان عربى را براى تعليم و تعلم لازم مىدانستهاند . مدرسهء دينى جديد در 1955 تأسيس شد اما در دورهء انقلاب فرهنگى متوقف بود . به تازگى انجمن اسلامى به تجديد حيات آن مدرسه اقدام كرده است . تعداد دانشجويان اين مدرسه قبل از انقلاب ده نفر بوده . چهار